Ga naar de bron, niet een slap aftreksel

Het vertrouwen in de Tweede Kamer en politici is het laagst, sinds 2012, zo berichtte het CBS vandaag, hier: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/20/vertrouwen-in-politici-en-tweede-kamer-laagst-sinds-2012

Dit bericht is de jaarlijkse update van de CBS-enquete 'Sociale samenhang en welzijn'. Sinds 2012 voeren ze die jaarlijks uit. In die enquete stellen ze vragen over, nou ja, de naam zegt het al: sociale samenhang en welzijn. Vragen naar bijvoorbeeld hoe gelukkig je bent en hoeveel uren vrijwilligerswerk je doet.

Prima enquete wat mij betreft, ik raad iedereen aan er eens naar te kijken.

Maar kijk dan vooral naar de site van het CBS zelf, en lees vooral niet de berichtgeving van 'de media' erover. Althans, sommige media: de bekende opinie-site Geenstijl bijvoorbeeld bericht over dit serieuze onderzoek alsof het een soort tussentijdse opinie-peiling van het kabinet is, door prominent als illustratie erbij een foto te kiezen van de premier. De duiding iets verderop in de tekst is wel wat meer verhelderend, maar eerlijk: wie leest dat?

Nu kan je zeggen: maar dat is Geenstijl, dat is geen serieuze krant, en daar hebben ze een hele duidelijke politieke kleur. Ok, maar ook de kop in het NRC hierover blinkt niet echt uit in nuance: 'het vertrouwen in de Nederlandse politiek heeft een dieptepunt bereikt en blijft dalen'. Ook hier geldt weer dat de belangrijkste duiding van dit onderzoek, pas later plaatsvindt. Zo is het bijvoorbeeld best belangrijk dat dit onderzoek is gedaan in 2025. We weten dus pas of het vertrouwen in dit jaar, 2026, verder is gedaald of misschien is gestegen, ergens in 2027.

Verder is het vertrouwen in politici en de Tweede Kamer inderdaad dalende, maar dat in ambtenaren en de gemeenteraad stijgt juist. Gecombineerd met het jaartal van de survey, zou je maar zo kunnen zeggen: logisch, dat medio 2025 het vertrouwen in de Tweede Kamer een absoluut nulpunt bereikte, want toen zat daar het kabinet-Schoof dubbel demissionair te worden. En logisch dat mensen dan meer vertrouwen hebben in de politiek die wel dichtbij staat en aan de slag gaat om maatschappelijke problemen op te ruimen, zoals de gemeente.

De inhoud van het CBS-onderzoek is dus een stuk genuanceerder en daarmee interessanter dan de interpretatie ervan door opiniemakers en journalisten. Ga daarom liever terug naar de bron dan naar een slap aftreksel ervan.